Kabinet zet crisiswetgeving in tegen vol stroomnet: kortere rechtszaken en 'vluchtstrook'

Wat heeft het kabinet aangekondigd?

Op 11 september 2026 kondigde staatssecretaris Jo-Annes de Bat (Klimaat en Groene Groei) nieuwe wetgeving aan om het volle stroomnet aan te pakken. Met 10 besluiten wil het kabinet het stroomnet sneller uitbreiden en slimmer gebruiken. Het doel: ruimte maken voor nieuwe woningen en voor de duizenden bedrijven en organisaties die wachten op een nieuwe of zwaardere aansluiting.

"De aanpak van het volle stroomnet is een absolute topprioriteit", zegt De Bat. "Het uitbreiden van het stroomnet kost nu veel te veel tijd. Dat kunnen we ons simpelweg niet veroorloven."

Crisiswetgeving: doorlooptijd halveren

Het kabinet komt met een pakket wetswijzigingen dat vergelijkbaar is met de voormalige Crisis- en herstelwet. Daarmee wil het de doorlooptijd voor nieuwe stroomverbindingen halveren. Het kabinet past bestaande wetten aan in plaats van één nieuwe wet te maken, omdat dat sneller resultaat oplevert.

De belangrijkste maatregelen

Minder en kortere rechtszaken

Bezwaar tegen de komst of uitbreiding van een stroomverbinding kan nu jaren duren, met meerdere rechtszaken. Vanaf 1 oktober is er één procedure bij de hoogste rechter, zonder pro forma beroep en met een uitspraaktermijn van maximaal zes maanden. Iedereen kan nog steeds naar de rechter, maar het proces is korter. Het kabinet zegt de balans tussen rechtsbescherming en snelheid goed in de gaten te houden.

Minder vergunningen

Door een deel van de vergunningen voor hoogspanningsstations te schrappen, kunnen volgens het kabinet tientallen bouwprojecten enkele maanden tot 1,5 jaar sneller worden gebouwd. Nederland heeft in Europa gepleit voor een vrijstelling van stikstofvergunningen voor netuitbreiding, omdat een groter stroomnet juist helpt de stikstofuitstoot te verlagen. Het kabinet heeft die vrijstelling voorbereid en voert haar in zodra er een akkoord in Brussel is.

Het net zwaarder belasten: de 'vluchtstrook'

Het stroomnet heeft reservecapaciteit om storingen op te vangen, de zogeheten vluchtstrook. Het kabinet maakt het mogelijk een deel daarvan te gebruiken. Voorwaarde is dat bedrijven hun verbruik tijdelijk verminderen als die ruimte nodig is om een storing op te vangen. Ook het verplaatsen van stroomverbruik naar andere momenten van de dag moet direct ruimte vrijmaken voor woningen, scholen en andere organisaties.

Wat betekent dit voor huishoudens?

Voor de meeste huishoudens verandert er op korte termijn niets aan de energierekening. Wel kan snellere netuitbreiding betekenen dat nieuwbouwwijken eerder worden aangesloten en dat er in regio's met netcongestie eerder ruimte komt voor bijvoorbeeld een warmtepomp of laadpaal. De kosten van netuitbreiding komen uiteindelijk wel via de netbeheerkosten op de rekening terecht; bereken wat je nu betaalt met de energierekening-calculator.

Hoe is het pakket tot stand gekomen?

De overheid bracht samen met netbeheerders, ondernemers, medeoverheden en belangengroepen zoals de Nederlandse Vereniging voor Duurzame Energie de belangrijkste knelpunten in kaart. Het wetgevingspakket moet die zo snel mogelijk wegnemen.

Meer lezen

• Wat netcongestie is en wat het voor jou betekent: wat is netcongestie?
• Al het nieuws over netcongestie en wetgeving.

• netcongestie
• crisiswetgeving
• De Bat
• stroomnet
• hoogspanningsstation
• vluchtstrook
• stikstof