Hoge gasprijs deze winter: wat betekent het voor een gemiddeld huishouden?

De gasprijs op de groothandelsmarkt staat op het hoogste niveau sinds eind 2022. Maar wat merkt een gemiddeld huishouden daar deze winter echt van? We rekenden het na met de gemiddelde energietarieven van het CBS (laatste maand: september 2026) en de Energiemonitor van de ACM van 16 oktober 2026.

Wat de ACM ziet

Volgens de ACM steeg de groothandelsprijs voor gas de afgelopen maand naar € 86 per MWh, de hoogste stand sinds december 2022. De prijs schommelt sterk: meerdere keren ging die binnen één dag zo'n 5% omhoog of omlaag, vaak door nieuws over het conflict met Iran.

Dat komt nu bij consumenten aan. De ACM meldt dat de tarieven van nieuw aangeboden vaste gascontracten in een maand bijna 5% stegen en die van variabele gascontracten met circa 1,5%. Nieuwe stroomcontracten werden 5 tot 8% duurder, afhankelijk van de looptijd.

Belangrijk is wie het wanneer merkt. Ongeveer 3,7 miljoen huishoudens hebben een variabel of dynamisch contract; zij merken de hogere prijzen volgens de ACM nu al in hun maandbedrag. Wie een vast contract heeft, merkt het pas als dat contract afloopt.

Wat het CBS meet: gemiddelde tarieven per maand

Het CBS publiceert elke maand de gemiddelde tarieven die consumenten betalen. Die cijfers lopen achter op de groothandelsmarkt, omdat veel mensen nog een vast contract hebben. Toch is de beweging duidelijk (bedragen inclusief btw):

Het gemiddelde leveringstarief voor gas lag in september dus ruim 17% hoger dan in april. Opvallend is het dynamische stroomtarief: dat volgt de markt direct en lag in september gemiddeld € 0,2057 per kWh, tegen € 0,1215 in april.

Rekenvoorbeeld: gemiddeld huishouden

Het CBS rekent met een gemiddeld huishouden dat 928 m³ gas en 1.747 kWh stroom per jaar gebruikt. Met de tarieven van januari 2026 kwam het CBS uit op € 1.993 per jaar. Wij hebben dezelfde som gemaakt met de gemiddelde CBS-tarieven van september 2026 (transportkosten, vaste en variabele leveringskosten, energiebelasting en de belastingvermindering van € 628,96):

Op jaarbasis is dat ongeveer € 73 meer (+3,7%). Dit is een eigen berekening met CBS-cijfers, geen CBS-prognose. Bovendien zijn het gemiddelden: wie nu een nieuw contract afsluit, betaalt de hogere aanbiedingstarieven die de ACM noemt, en die liggen boven het CBS-gemiddelde van september.

Waarom de winter het verschil maakt

Het grootste deel van het gasverbruik valt in het stookseizoen. Een hoger gastarief tikt dus vooral in de wintermaanden aan. Een handige vuistregel: elke 10 cent per m³ extra kost een huishouden met 928 m³ ongeveer € 93 per jaar. Bij 1.500 m³ is dat € 150.

De ACM ziet nog weinig gedragsverandering. Sinds 1 juli ligt het totale gasverbruik circa 5% lager dan een jaar eerder, terwijl de groothandelsprijs ruim twee keer zo hoog is. Volgens de ACM speelt het warmere weer daarbij een grote rol.

En in 2027?

Het kabinet stelt in het Belastingplan 2027 voor om de energiebelasting op gas te verhogen (naar 61,63 cent per m³ exclusief btw) en op stroom te verlagen (naar 8,80 cent per kWh exclusief btw). Dat is nog een voorstel. Voor het gemiddelde huishouden scheelt het per saldo maar enkele euro's per jaar; de leveringsprijs weegt veel zwaarder. Zie ook ons artikel over de energiebelasting 2027.

Wat kun je nu doen?

• Reken je eigen situatie door met de energierekening-calculator. Gebruik je eigen jaarverbruik van je jaarafrekening.
• Bekijk wat de gasprijs per m³ doet met de gasprijs-tool.
• Twijfel je over je contractvorm? Vergelijk vast en dynamisch met de dynamisch-contract-calculator en lees vast, variabel of dynamisch.
• Bespaar waar het telt: de verwarming. Met de besparingscalculator zie je wat apparaten kosten.
• Controleer je termijnbedrag. Als je tarief omhooggaat, voorkomt een hoger maandbedrag een flinke naheffing bij de jaarafrekening.

Wie met stadsverwarming stookt, krijgt vanaf 1 januari 2027 met hogere maximumtarieven te maken; daarover schreven we eerder: stadsverwarming 2027 circa 25% duurder.

• energierekening
• gasprijs
• ACM Energiemonitor
• CBS
• winter
• energietarieven