Gasopslag moet in 2027 voor 72 procent vol: kabinet stelt vuldoel vast en vernieuwt crisisplan gas

Kabinet: gaslevering ook in koude winter 2027-2028 geborgd

Het kabinet heeft op 16 oktober 2026 het vuldoel voor de Nederlandse gasopslagen voor volgend jaar vastgesteld: 103 terawattuur (TWh), oftewel 72 procent van de totale opslagcapaciteit. Dat staat in een Kamerbrief over de gasleveringszekerheid voor de winter van 2027-2028 van de minister van Klimaat en Groene Groei. Tegelijk stuurde het kabinet een vernieuwd Landelijk Crisisplan Gas naar de Tweede Kamer.

De hoofdboodschap is geruststellend. Volgens Gasunie Transport Services (GTS), de beheerder van het landelijke gastransportnet, is de levering in de winter van 2027-2028 geborgd, ook als het een koude winter met een hoge gasvraag wordt. Daarvoor moet er wel genoeg gas in de opslagen zitten. Daar gaat het vuldoel over.

Voor het eerst ligt het EU-doel hoger dan het advies

GTS adviseerde dit jaar een vulniveau van 93 TWh (64 procent). Dat is flink lager dan de 115 TWh die GTS voor de huidige winter 2026-2027 adviseerde. Volgens de Kamerbrief en GTS heeft dat drie oorzaken:

• Nieuwe rekenregels. Sinds 1 januari 2026 sluit de Nederlandse wet aan bij Europese regels. GTS rekent nu met de koudste winter in 20 jaar in plaats van 30 jaar. De referentie is daardoor de winter van 2012-2013 in plaats van 1995-1996.
• Meer LNG. GTS verwacht dat de Nederlandse terminals in een koude winter extra vloeibaar aardgas (LNG) per schip kunnen ontvangen.
• Lagere vraag. Het Nederlandse gasverbruik is de afgelopen jaren gedaald.

Maar Nederland moet ook voldoen aan de Europese vuldoelstelling. Die is voor 2027 vastgesteld op 72 procent, ofwel 103 TWh, op enig moment tussen 1 oktober en 1 december 2027. Omdat dat Europese doel bindend is, kiest het kabinet voor het hogere getal. Het is de eerste keer dat het EU-doel boven het GTS-advies ligt.

Bij moeilijke marktomstandigheden mag een land tot 10 procentpunt onder het EU-doel blijven. Het kabinet heeft die ruimte dit jaar al gebruikt. Of dat in 2027 opnieuw kan, blijkt pas tijdens het vulseizoen: vooraf een beroep doen op die uitzondering mag niet. Volgens het kabinet is 2027 voorlopig ook het laatste jaar met een Europese vuldoelstelling. Een voorstel van de Europese Commissie voor nieuwe regels over energieleveringszekerheid wordt dit najaar verwacht.

EBN staat klaar als de markt niet vult

In principe slaan energiebedrijven zelf gas op. GTS waarschuwt echter dat er met de huidige regels en marktomstandigheden geen commerciële prikkel is om 's zomers gas op te slaan. Daarom krijgt staatsbedrijf EBN ook voor 2027-2028 de opdracht om maximaal 80 TWh op te slaan in de opslagen Bergermeer, Norg en Grijpskerk, als de markt dat zelf onvoldoende doet. Daarvoor is maximaal € 1.026 miljoen subsidie en maximaal € 22 miljard aan leningen beschikbaar. Vult de markt genoeg, dan hoeft EBN dat geld mogelijk niet (helemaal) te gebruiken.

Ter vergelijking: de afgelopen vijf jaar is er volgens het kabinet gemiddeld zo'n 70 TWh per jaar uit de Nederlandse gasopslagen gehaald om in de winter aan de vraag te voldoen.

Andere maatregelen uit de brief

• Noodvoorraad Alkmaar. De tijdelijke noodvoorraad van ongeveer 5 TWh in de opslag bij Alkmaar werkt deze winter nog als gewone seizoensopslag. In 2027 slaat EBN daar 5 TWh permanent op als noodvoorraad.
• Minder LNG-ruimte in 2027-2028. De Eems Energy Terminal in de Eemshaven is die winter niet beschikbaar, door voorbereidingen voor verlenging van 2028 tot 2036. Daardoor is de marge kleiner dan eerder berekend, maar nog steeds positief. De GATE-terminal in Rotterdam heeft sinds oktober 2026 meer importcapaciteit.
• Geen Russisch LNG meer. Vanaf 1 januari 2027 geldt een volledig Europees verbod op de invoer van Russisch LNG.

Wat staat er in het nieuwe crisisplan?

Het Landelijk Crisisplan Gas vervangt het eerdere Nationale Crisisplan Gas. Het treedt in werking als de gaslevering dreigt uit te vallen of is uitgevallen en er gevaar is voor maatschappelijke verstoring. Nieuw is onder meer dat de rol van de veiligheidsregio's beter is uitgewerkt en dat in kaart is gebracht wat gasuitval betekent voor andere kritieke sectoren, zoals stroomproductie, chemie en zorg. De herziening bouwt voort op de lessen uit de recente energiecrises rond Oekraïne en de Straat van Hormuz.

Het bestaande noodplan met maatregelen om de vraag te beperken, het Bescherm- en Herstelplan Gas, blijft gewoon bestaan en wordt uiterlijk in 2027 geactualiseerd. Huishoudens zijn in de Europese regels beschermde afnemers: het doel van die plannen is juist om hun gaslevering zo lang mogelijk zeker te stellen. Een vergelijkbaar crisisplan voor elektriciteit volgt begin 2027.

Wat betekent dit voor jouw energierekening?

Leveringszekerheid is iets anders dan een lage prijs. De brief gaat over de vraag of er genoeg gas is, niet over wat het kost, en geeft geen verwachting voor de gasprijs. Die prijs wordt bepaald op de internationale groothandelsmarkt (TTF). Hoe dat werkt, lees je in onze uitleg over de TTF-gasprijs.

Wel is duidelijk dat gas voor huishoudens het afgelopen jaar fors duurder werd. Volgens de NOS lag de gemiddelde gasprijs voor huishoudens eind oktober 2025 op € 1,19 per kubieke meter en op 9 oktober 2026 op € 1,60, een stijging van bijna 35 procent.

Wat je zelf kunt doen:

1. Ken je verbruik. Vergelijk je eigen gasverbruik met het gemiddelde gasverbruik voor jouw type woning.
2. Reken je kosten door. Met de gasprijs per m³ en de energierekening-calculator zie je wat een hogere prijs voor jou betekent.
3. Bespaar op gas. Kijk met de besparingscalculator welke maatregelen het meest opleveren, of bereken wat een (hybride) warmtepomp scheelt met de warmtepomp-calculator.

Het kabinet noemt in de brief ook steun om het gasverbruik van huishoudens omlaag te brengen: tussen 2026 en 2028 is elk jaar € 5 miljoen extra beschikbaar voor eigenaren van de slechtst geïsoleerde koopwoningen (circa 16.500 huishoudens), en via het Nationaal Warmtefonds kunnen woningeigenaren lenen om hun huis te verduurzamen.

Hoe verder?

De Kamercommissie voor Klimaat en Groene Groei bespreekt de brief in een procedurevergadering op 27 oktober. Dit najaar volgen nog een nationale risico-evaluatie voor gas (eind 2026) en een extern onderzoek naar wat er op de markt gebeurt bij verschillende uitvalscenario's (verwacht in december 2026).

• gasopslag
• vuldoel
• leveringszekerheid
• GTS
• EBN
• crisisplan gas
• LNG
• gasprijs
• winter 2027-2028