Op je energierekening staan bedragen die je betaalt, hoeveel stroom en gas je ook gebruikt. Vroeger heette dat allemaal vastrecht. Nu staan er twee soorten vaste kosten op je rekening: de vaste leveringskosten van je leverancier en de netbeheerkosten van je netbeheerder. In de netbeheerkosten zit ook nog een klein deel dat officieel vastrecht heet.
Twee soorten vaste kosten
| Kosten | Vaste leveringskosten | Netbeheerkosten |
|---|---|---|
| Aan wie | Je energieleverancier | Je regionale netbeheerder, via je leverancier |
| Waarvoor | Kosten van de leverancier, zoals administratie | Kabels, leidingen, je aansluiting en je meter |
| Wie bepaalt het bedrag | De leverancier zelf | De netbeheerder, binnen de maximumtarieven van de ACM |
| Kun je het veranderen | Ja, door over te stappen | Nee, je netbeheerder hoort bij je adres |
Vaste leveringskosten
De vaste leveringskosten hangen niet af van je verbruik. Volgens de ACM betaal je ze aan je leverancier voor kosten die die maakt, bijvoorbeeld administratiekosten. Elke leverancier kiest zelf de hoogte. Vergelijk je energiecontracten, kijk dan niet alleen naar de prijs per kWh en per m³, maar ook naar deze vaste kosten.
Het CBS meet wat huishoudens gemiddeld betalen. Over september 2026 waren de vaste leveringskosten gemiddeld € 115,23 per jaar voor stroom en € 93,05 voor gas, inclusief btw. Je eigen bedrag staat in je contract en op je jaarafrekening.
Netbeheerkosten
De netbeheerkosten betaal je voor het transport van stroom en gas naar je huis. Ze bestaan uit vier delen: het capaciteitstarief, het vastrecht transport, de periodieke aansluitvergoeding en het meettarief. Het vastrecht transport is het deel dat nog officieel vastrecht heet. Het is een vast bedrag voor de andere kosten van de netbeheerder, zoals administratie.
In 2026 betaalt een huishouden met een stroomaansluiting tot en met 3x25A tussen € 444,96 en € 500,20 per jaar voor stroom, afhankelijk van de netbeheerder. De bedragen per netbeheerder, ook voor gas, staan bij netbeheerkosten 2026.
De vermindering energiebelasting
Tegenover de vaste kosten staat een vaste korting: de vermindering energiebelasting. In 2026 is die € 628,96 per jaar inclusief btw (€ 519,80 exclusief btw). Je krijgt hem per elektriciteitsaansluiting van een woning, ook als je weinig stroom gebruikt. Daardoor kan je totale vaste bedrag lager uitvallen dan de som van de vaste leveringskosten en de netbeheerkosten.
Wat betaal je per maand aan vaste kosten?
Tel de vaste leveringskosten en de netbeheerkosten voor stroom en gas bij elkaar op, trek de vermindering energiebelasting eraf en deel door 12. Dan heb je je vaste lasten per maand. Alles wat daarbovenop komt, hangt af van je verbruik. Met energierekening berekenen zie je je hele rekening, met je eigen tarieven en verbruik.
Twijfel je over een vast, variabel of dynamisch contract? Bij vast of dynamisch contract vergelijken reken je het verschil uit. Lees ook vast, variabel of dynamisch energiecontract: welke kies je?.
Veelgestelde vragen
Is vastrecht hetzelfde als vaste leveringskosten?
Niet helemaal. In de volksmond is vastrecht alles wat je vast betaalt. Officieel heten de vaste kosten van je leverancier vaste leveringskosten. Bij de netbeheerder is het vastrecht transport een klein onderdeel van de netbeheerkosten.
Betaal ik vastrecht als ik geen gas meer gebruik?
Zolang je gasaansluiting er is, betaal je netbeheerkosten voor gas. Laat je de gasmeter weghalen, dan stoppen die. Vaste leveringskosten voor gas betaal je zolang je een gascontract hebt.
Waarom betaal ik netbeheerkosten aan mijn leverancier?
Omdat je contract met je leverancier is. Die stuurt de rekening en betaalt de netbeheerkosten door aan je netbeheerder.
Bronnen
ACM ConsuWijzer: vaste en variabele leveringskosten en netbeheerkosten. CBS StatLine 85592NED (gemiddelde vaste leveringskosten en netbeheerkosten). Belastingdienst (vermindering energiebelasting 2026). Tarievenbladen netbeheerders: zie netbeheerkosten. Meer op bronverantwoording.