Netbeheer Nederland: storingsrisico kan verdubbelen tot 800.000 aansluitingen

Wat is er gepubliceerd?

Op 9 oktober 2026 publiceerde Netbeheer Nederland het rapport Kleinverbruikers en netcongestie – Systeemanalyse en oplossingsrichtingen, met een bijbehorend nieuwsbericht. Het rapport analyseert hoe zonnepanelen, warmtepompen en elektrische auto’s bij kleinverbruikers knelpunten op het laagspanningsnet veroorzaken – en hoe slimmer gebruik die druk juist kan verlagen.

Kerncijfers uit de samenvatting

Volgens de samenvatting van het rapport:

• Het aantal aansluitingen op een laagspanningsnet met verhoogd storingsrisico stijgt naar verwachting van circa 400.000 in 2025 naar ongeveer 800.000 in 2035 – een verdubbeling, circa 9% van het verwachte totale aantal huishoudens.
• Het aantal aansluitingen dat te maken kan krijgen met spanningsproblemen groeit van circa 500.000 nu naar 700.000 rond 2030, om na 2035 weer af te nemen tot ongeveer 500.000.
• Na geplande netverzwaring blijven in 2030 nog zo’n 4.000 belastbaarheidsknelpunten over bij transformatoren (middenspanning/laagspanning) en circa 1.700 bij laagspanningsrichtingen.

Zonder aanvullende maatregelen kunnen resterende knelpunten lokaal leiden tot storingen, uitvallende omvormers en slecht functionerende elektrische installaties – vooral in wijken met veel laadpalen, warmtepompen en zonnepanelen.

Directe versus indirecte congestie

Het rapport onderscheidt:

• Directe netcongestie: knelpunten in het laagspanningsnet zelf (belastbaarheid en spanning).
• Indirecte netcongestie: pieken bij kleinverbruik die doorwerken naar midden- en hoogspanningsstations.

Kleinverbruikers krijgen een steeds groter aandeel in knelpunten bij middenspanningsinstallaties en hoogspanningsstations. In gebieden waar de capaciteit onder druk staat, kan de netbeheerder een aansluitpauze instellen; sinds 1 juli 2026 staan groot- en kleinverbruikers op één wachtlijst volgens het ACM-prioriteringskader.

Tot 2030 vooral zonnepanelen, daarna vraagpieken

In de analyse worden knelpunten tot 2030 nog merendeels veroorzaakt door het grote aanbod van decentrale opwek (zon-PV). Vanaf ongeveer 2035 wordt de groeiende elektriciteitsvraag (warmtepompen, laden) de belangrijkste oorzaak van belastbaarheidsknelpunten. Het rapport signaleert tot en met 2035 significant minder knelpunten dan in eerdere probleemanalyses, onder meer omdat de adoptie van zon-PV door kleinverbruikers lager uitvalt dan eerder aangenomen. Het verwachte maakbaarheidsgat blijft desondanks groot.

Wat vragen de netbeheerders?

De aanbevelingen op hoofdlijnen:

1. Maak netbewust de norm – stimuleer eigen verbruik van zonnestroom (niet invoeden op piekmomenten), standaarden en protocollen voor HEMS, zon-PV en thuis-/buurtbatterijen, en netbewuste standaarden voor gebouwen, voertuigen, laadinfra en apparatuur; veranker die via wetgeving, codes en beleid; stimuleer slimme, aanstuurbare apparatuur via (selectieve) subsidiëring.
2. Maak van flex het nieuwe normaal – sturingsinstrumenten voor gelijkmatiger verbruik (bijvoorbeeld een tijdgebonden nettarief), beter inzicht voor kleinverbruikers, verbetering van flexcontracten voor grootverbruik, en registratie/inzicht in net-intensieve apparaten en slimmemeterdata.

Flexcapaciteit van alleen grootverbruikers is volgens het rapport niet afdoende om op alle netvlakken knelpunten te voorkomen; daar is ook regelbaar vermogen bij kleinverbruikers voor nodig.

Wat kun jij als huishouden doen?

Het nieuwsbericht bij het rapport benadrukt concrete handelingen zonder comfortverlies:

• elektrische auto’s buiten de avondpiek laden;
• meer eigen zonnestroom direct gebruiken;
• apparaten slim aansturen (laadpaal, thuisbatterij, hybride warmtepomp).

Dat sluit aan bij andere recente ontwikkelingen, zoals tijdsafhankelijke nettarieven (voorstel ACM, beoogd vanaf 2029 voor kleine aansluitingen) en slim-sturen-programma’s van netbeheerders en leveranciers.

Wat betekent dit niet?

Het rapport zegt niet dat 800.000 huishoudens in 2035 zonder stroom zitten. Het gaat om een verhoogd storingsrisico op het laagspanningsnet waarop zij zijn aangesloten, na rekening houden met geplande verzwaringen. Voor de meeste kleinverbruikers blijven de problemen door directe congestie de komende jaren volgens de samenvatting beperkt, omdat veel knelpunten via netverzwaringen oplosbaar zijn – maar niet allemaal.

Bron

Feiten uit het Netbeheer Nederland-nieuwsbericht en de samenvatting van het rapport van 9 oktober 2026. Exacte lokale risico’s verschillen per wijk en netbeheerder.

Zelf verder rekenen

Wil je de impact op je eigen situatie nalopen? Gebruik de rekenhulpen op deze site: de energierekening-calculator, de pagina over dynamische stroomprijs, de terugverdientijd van zonnepanelen, hoeveel zonnepanelen je nodig hebt, de thuisbatterij-rekenhulp en energie besparen berekenen. Vul je eigen verbruik, tarieven en aannames in. De uitkomst is een schatting op basis van openbare tarieven en jouw invoer, geen persoonlijk advies van een energieleverancier.

• Netbeheer Nederland
• netcongestie
• laagspanningsnet
• storingsrisico
• zonnepanelen
• warmtepomp
• laadpaal
• kleinverbruik