Gaswinning Groningenveld definitief beëindigd: wet gaat in op 19 april 2024

Van 42,5 miljard naar nul

Het Groningenveld was decennialang de belangrijkste gasbron van Nederland. Volgens het kabinet daalde de toegestane winning tussen 2014 en het gasjaar 2023–2024 stapsgewijs van 42,5 miljard m³ per jaar naar nul, zonder dat dit tot problemen met de leveringszekerheid leidde. Na de aardbeving in Zeerijp in 2018 besloot het kabinet de winning zo snel mogelijk volledig te stoppen.

De wet

Met de wijziging van de Gaswet en de Mijnbouwwet (wetsvoorstel 36.441) werd de winningsvergunning voor het Groningenveld ingetrokken. De Tweede Kamer stemde op 12 maart 2024 in, de Eerste Kamer op 16 april 2024 met een ruime meerderheid. Voor stemden onder meer BBB, GroenLinks-PvdA, VVD, CDA, D66 en PVV; JA21, FVD en 50PLUS stemden tegen. Op 17 april tekende de Koning de wet, op 18 april verscheen hij in de Staatscourant en op 19 april trad hij in werking.

Staatssecretaris Hans Vijlbrief zei bij de publicatie: "De gaskraan in Groningen is dicht en blijft dicht." Hij markeerde de sluiting symbolisch in Kolham, waar het gas halverwege de vorige eeuw werd gevonden.

Geen achterdeur

In de Eerste Kamer stemde 50PLUS tegen omdat het kabinet de mogelijkheid om in noodsituaties toch gas te winnen niet wilde openhouden. Het kabinet hield vast aan een definitief einde. In antwoorden op Kamervragen schreef het kabinet later dat terugkomen op die belofte een schending van het vertrouwen van de Groningers zou zijn. NAM, de exploitant, moet de installaties ontmantelen en de bodem blijven monitoren.

Wat betekent dit voor de gasprijs?

Nederland is sindsdien sterker afhankelijk van gas uit het buitenland: volgens de ACM voor ongeveer twee derde. Dat gas komt via pijpleidingen en als LNG per schip. Daardoor werken internationale ontwikkelingen, zoals de oorlog in Iran in 2026, direct door in de Nederlandse gasprijs. Het kabinet zet volgens zijn eigen antwoorden in op voldoende LNG-importcapaciteit, diverse leveranciers en het benutten van de resterende kleine velden, onder meer op de Noordzee.

Voor huishoudens

De sluiting van Groningen is geen reden voor een directe prijsstijging op je rekening: de winning was al jaren afgebouwd en de prijs wordt op de Europese markt bepaald. Wel onderstreept het einde van Groningen dat de goedkoopste en veiligste kubieke meter gas de kubieke meter is die je niet verbruikt.

Kleine velden en import

Met het sluiten van Groningen is Nederland nog niet gestopt met gaswinning. Uit de kleine velden op land en op de Noordzee komt nog steeds gas, al neemt die productie al jaren af. Het grootste deel van het gas dat Nederlandse huishoudens verbruiken, wordt inmiddels geïmporteerd. Voor de prijs op je rekening maakt het overigens weinig uit waar het gas fysiek vandaan komt: de prijs wordt gevormd op de Europese markt, met de TTF als referentie. Daarom lees je in prijsnieuws vaker over LNG-schepen, gasopslag en geopolitieke spanningen dan over de Nederlandse winning. Wil je zien wat dit voor jouw rekening betekent, dan rekent onze gastool het door met je eigen verbruik.

Zelf uitrekenen: Gasprijs per m³ · Warmtepomp besparing berekenen

• Groningen
• gaswinning
• aardgas
• leveringszekerheid