ACM: investeringen en beleid nodig voor meer flexibiliteit op het stroomnet

Wat heeft de ACM besloten?

Op 15 oktober 2026 publiceerde de Autoriteit Consument & Markt (ACM) haar oordeel over de eerste Nederlandse Flexibility Needs Assessment (FNA) – het verslag over flexibiliteitsbehoeften in het elektriciteitssysteem. De ACM keurt het verslag goed, maar waarschuwt tegelijk: om zeker te weten dat er de komende tien jaar genoeg flexibiliteit is, zijn nieuwe investeringen en aanvullend beleid nodig.

Het verslag is opgesteld door TenneT samen met de regionale netbeheerders (Liander, Enexis, Stedin, Westland Infra). Beslisdatum van het ACM-besluit is 12 oktober 2026; publicatie volgde op 15 oktober. Zaaknummer: ACM/26/203072.

Wat is flexibiliteit?

Flexibiliteit is het vermogen om productie of verbruik van elektriciteit aan te passen aan wat het systeem op dat moment nodig heeft. Denk aan:

• grote batterijen die stroom opslaan en later terugleveren;
• afspraken met bedrijven om verbruik te verschuiven naar rustige uren;
• interconnectie met buurlanden;
• Power-to-X en andere vormen van vraagrespons.

Flexibiliteit houdt het systeem in balans bij wisselende wind- en zonnestroom én helpt bij netcongestie (een overvol stroomnet).

Wat zegt het FNA over 2030 en 2035?

Het rapport beoordeelt behoeften voor doeljaren 2030 en 2035, volgens de Europese Elektriciteitsverordening (FNA-methodologie). In het gebruikte scenario (VVT) groeit het Nederlandse elektriciteitsverbruik van ongeveer 120 TWh/jaar in 2025 naar 156 TWh in 2030 en 196 TWh in 2035. Hernieuwbare capaciteit groeit fors: in 2035 ongeveer 28 GW wind (land + zee) en 52 GW zon. Tegelijk gaat het scenario uit van ongeveer 16 GW batterijen, 6,5 GW Power-to-X en 12,6 GW interconnectie in 2035.

Systeem versus netwerk

Voorbeeldcijfers uit de FNA-samenvatting (gemiddelde over klimaatjaren, ongedekte volumes in TWh):

Belangrijk: “geen ongedekte systeembehoeften” betekent niet dat er geen flexibiliteit nodig is. Het betekent dat het scenario al een grote groei van batterijen en vraagrespons inbouwt. Die capaciteit staat vandaag nog niet zo in het systeem. De ACM noemt die aanname onzeker.

Waarom vraagt de ACM om nieuw beleid?

Omdat de “gedekte” behoeften hangt aan investeringen die nog moeten komen. Lukt die groei van opslag en vraagrespons niet, dan worden meer behoeften ongedekt. Beleid kan dan helpen: drempels wegnemen, of een ondersteuningsregeling voor niet-fossiele flexibiliteit.

Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) / Klimaat en Groene Groei heeft volgens de ACM zes maanden na het verslag om een nationale flexibiliteitsdoelstelling vast te stellen. Daarna kan aanvullend beleid volgen. Marktpartijen (producenten, leveranciers, batterijexploitanten, flexibele afnemers) kunnen het rapport gebruiken voor investeringsbeslissingen.

Wat verbeteren netbeheerders nog?

De ACM keurt goed, maar eist vervolgstappen voor de volgende FNA (elke twee jaar):

• behoeften vollediger in kaart (ook lager spanningsniveau);
• aannames consistenter en beter onderbouwd;
• onzekerheid rond aannames explicieter maken;
• idealiter meerdere scenario’s (nu één scenario).

TenneT diende het verslag in op 24 juli 2026; na ACM-opmerkingen volgde een aangepaste versie.

Wat betekent dit voor huishoudens?

Dit FNA gaat vooral over systeem- en netbehoeften en grote marktpartijen – niet over een nieuwe heffing op je jaarrekening. Indirect raakt het wel consumenten:

1. Netcongestie blijft een stuur voor beleid rond slim laden, tijdsafhankelijke nettarieven en flex bij bedrijven.
2. Thuisbatterijen en slim laden zijn kleinschalige vormen van flexibiliteit; landelijk beleid voor niet-fossiele flex kan die markt beïnvloeden.
3. Als investeringen en beleid tekortschieten, blijft druk op het net langer hoog – met gevolgen voor wachttijden en netkosten.

Voor actuele consumentenmaatregelen zie ook de ACM-voorstellen over tijdsafhankelijke nettarieven (huishoudens beoogd vanaf 2029) en recente netbeheer-initiatieven zoals GOPACS Auctions voor grootzakelijke flex.

Bronnen en nuance

Cijfers en conclusies komen uit het ACM-nieuwsbericht van 15 oktober 2026, het goedkeuringsbesluit (12 oktober 2026) en het FNA 2026-rapport van de netbeheerders. Volumes zijn scenarioresultaten, geen voorspelling van morgen. Congestiebeheer-volumes uit operationele studies zijn niet één-op-één vergelijkbaar met FNA-netwerkvolumes.

Zelf verder rekenen

Wil je de impact op je eigen situatie nalopen? Gebruik de rekenhulpen: energierekening berekenen, thuisbatterij berekenen, dynamische stroomprijs, slim laden en zonnepanelen terugverdientijd. Vul je eigen verbruik en tarieven in. Uitkomsten zijn schattingen, geen persoonlijk leveranciersadvies.

• ACM
• Flexibility Needs Assessment
• FNA
• flexibiliteit
• TenneT
• batterijen
• netcongestie
• EZK