Eerste Kamer stemt in met de Energiewet

Een nieuwe basis voor de energiemarkt

De Energiewet (wetsvoorstel 36.378) is een van de grootste herzieningen van de energiewetgeving in decennia. Na behandeling in de Tweede Kamer stemde de Eerste Kamer op 10 december 2024 in. De wet bundelt de regels voor elektriciteit en gas in één wet en zet Europese regels om in Nederlands recht.

Wat regelt de wet?

De Energiewet regelt onder meer de taken van netbeheerders, de rechten van consumenten en de positie van 'actieve afnemers': huishoudens en bedrijven die zelf opwekken, opslaan of hun verbruik flexibel aanpassen. Ook bevat de wet de grondslag voor regels rond terugleveren, die na het einde van salderen per 2027 extra belangrijk worden.

Inwerkingtreding

Via het inwerkingtredingsbesluit (Staatsblad 2025, 40) werd bepaald dat het grootste deel van de wet op 1 januari 2026 ingaat. Enkele artikelen traden eerder in werking: artikel 7.3 en 7.4 op 22 februari 2025 en een onderdeel van artikel 7.6 op 1 juli 2025.

Wat werd vervangen?

De Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet vormden ruim een kwart eeuw de basis voor de Nederlandse energiemarkt. Ze regelden onder meer de splitsing tussen netbeheer en levering, de rol van de toezichthouder en de rechten van afnemers. In de loop der jaren werden ze talloze keren aangepast, onder meer voor Europese regels, waardoor de wetten complex werden. De Energiewet bundelt de regels in één samenhangend kader.

Nieuwe begrippen

De wet introduceert of verankert begrippen die bij de huidige energiemarkt passen, zoals de actieve afnemer: een huishouden of bedrijf dat zelf opwekt, opslaat of zijn verbruik flexibel aanpast.

Tijdlijn van de wet

Waarom dit ertoe doet voor huishoudens

Veel veranderingen die huishoudens de komende jaren merken, hebben hun basis in de Energiewet. Denk aan de regels over terugleverkosten na het einde van salderen, de verplichting om die kosten transparant te maken, en het kader waarbinnen de ACM nettarieven en de verdeling van netcapaciteit regelt. De ACM houdt op grond van de wet toezicht op marktdeelnemers en kan handhaven als regels worden overtreden.

Na de stemming

Na de stemming begon het werk aan de lagere regelgeving: algemene maatregelen van bestuur en ministeriële regelingen, waaronder de Energieregeling. Die werden in 2025 en 2026 verder ingevuld.

Rol van de ACM

De Energiewet bevestigt de ACM als onafhankelijke toezichthouder op de energiemarkt. De ACM stelt onder meer de tarieven van netbeheerders vast, beoordeelt codewijzigingen zoals het prioriteringskader en de tijdsafhankelijke nettarieven, en ziet toe op de regels voor leveranciers. In haar toets op de Energieregeling in 2026 verwees de ACM uitdrukkelijk naar de artikelen in de Energiewet die haar die bevoegdheden geven.

Zelf verder rekenen

Wil je de impact op je eigen situatie nalopen? Gebruik de rekenhulpen op deze site: de energierekening-calculator, de pagina over dynamische stroomprijs, de terugverdientijd van zonnepanelen, hoeveel zonnepanelen je nodig hebt, de thuisbatterij-rekenhulp en energie besparen berekenen. Vul je eigen verbruik, tarieven en aannames in. De uitkomst is een schatting op basis van openbare tarieven en jouw invoer, geen persoonlijk advies van een energieleverancier.

• energiewet
• Eerste Kamer
• wetgeving